Rodzaje całkowitych protez zębowych

W przypadku całkowitego bezzębia, w celu poprawy swojego komfortu warto jest się zdecydować na wybranie całkowitej protezy zębowej. W naszym dzisiejszym wpisie na blogu dokładniej prezentujemy dostępne możliwości, czyli rodzaje całkowitych protez zębowych. Do wyboru są zarówno całkowite protezy ruchome, jak i protezy stałe. Na które jest się lepiej zdecydować?

Ruchome protezy całkowite

Najbardziej tradycyjnym rozwiązaniem w przypadku całkowitego bezzębia jest zastosowanie ruchomej protezy całkowitej. Takie protezy nazywa się tez protezami osiadającymi. Wykonywane są one z trwałych materiałów, które wyglądem bardzo przypominają naturalne uzębienie. Całkowite protezy ruchome utrzymują się w jamie ustnej na pojawiającej się pomiędzy szczęką a płytą protezy ślinie i kleju mocującego do protez. Wadą takiego sposobu łączenia protezy ruchomej ze szczęką jest to, że ze względu na mniejszą powierzchnię przylegania, dolna proteza trzyma się zazwyczaj dużo słabiej niż górna. Może to niestety być częstą przyczyną odczuwania dyskomfortu przez pacjentów.

Dzięki zastosowaniu tego typu protezy zębowej pacjent, który nie ma żadnych zębów może znowu się cieszyć swobodnym uśmiechem oraz łatwym przeżuwaniem pokarmów. Dodatkowo nie musi też się obawiać tego, że jego twarz po pewnym czasie zacznie ulegać zniekształceniom. Niestety oprócz tego, ze dolna proteza ruchoma nie trzyma się tak samo dobrze jak górna i stosujący tego rodzaju protezy pacjenci często obawiają się, że może im się ona wysunąć, inną wadą takiego rozwiązania jest też to, że protezy ruchome nie usuwają ryzyka powstania charakterystycznych po utracie naturalnych zębów procesów zanikowych kości szczęki i żuchwy. Będzie to też powodowało, że stopniowo, z biegiem czasu proteza będzie jeszcze słabiej przylegała do szczęki i żuchwy, stanie się jeszcze luźniejsza, a jej utrzymanie w jamie ustnej trudniejsze.

Stałe protezy całkowite

Lepszą alternatywą jest zastosowanie stałych protez całkowitych. Takie protezy zębowe są na stałe umieszczone w jamie ustnej dzięki ich oparciu na wszczepionych w tym celu implantach stomatologicznych. Pierwszym etapem takiego leczenia protetycznego jest więc zawsze wszczepienie implantów zębowych, które zastępują utracone korzenie naturalnych zębów. Zazwyczaj w celu umieszczenie w łukach zębowych stałej protezy całkowitej wystarczy wszczepić po dwa implanty zębowe w dolnym i w górnych łuku zębowym. Protezy całkowite są jeszcze bardziej wygodne w użytkowaniu. Oprócz lepszego połączenia ze szczęką i z żuchwą, w trakcie przeżuwania posiłków nie uciskają dziąsła. Oprócz tego zapobiegają całkowitemu zanikowi kości żuchwy i szczęki, co nie tylko ma wpływ na lepszy wygląd czaszki i zwiększenie estetyki uśmiechu, ale również na komfort pacjenta. Takich protez nie trzeba także zdejmować na czas snu, nie ruszają się i nie ma ryzyka, że wypadną.

Ze względy na liczne zalety stałych protez całkowitych, w ostatnich latach są one wybierane przez pacjentów zdecydowanie częściej niż protezy ruchome. Ich minusem jest jednak zdecydowanie znacznie wyższa cena takiego uzupełnienia protetycznego, która jest związana przede wszystkim z koniecznością wszczepienia wcześniej implantów zębowych.

Jak zmienia się komfort funkcjonowania przy różnych typach uzupełnień?

Różnice między protezami ruchomymi a stałymi są najbardziej odczuwalne nie w momencie ich założenia, ale w codziennym użytkowaniu. W przypadku protez osiadających adaptacja bywa dłuższa, ponieważ tkanki miękkie muszą przyzwyczaić się do obecności płyty protezy i przenoszenia sił żucia na dziąsła. Z kolei rozwiązania oparte na implantach od początku funkcjonują bliżej naturalnych warunków biomechanicznych, ponieważ obciążenia są przekazywane do kości, a nie na powierzchnię śluzówki. To przekłada się bezpośrednio na jakość żucia i sposób rozdrabniania pokarmów. Przy protezach ruchomych nacisk musi być kontrolowany, a twardsze produkty bywają problematyczne.

Dlaczego stabilizacja protezy wpływa na pracę całego układu stomatognatycznego?

Stabilność uzupełnienia protetycznego nie dotyczy wyłącznie wygody, ale również pracy mięśni oraz stawów skroniowo-żuchwowych. Ruchome protezy mogą powodować kompensacyjne napięcia mięśniowe, ponieważ organizm próbuje utrzymać je w odpowiedniej pozycji podczas mówienia i jedzenia. W dłuższej perspektywie może to wpływać na zmęczenie mięśni, a nawet zaburzenia funkcji żuchwy.

W przypadku rozwiązań stałych sytuacja wygląda inaczej, ponieważ:

• siły żucia są przenoszone bardziej fizjologicznie, bez ucisku na tkanki miękkie,
• mięśnie pracują w bardziej naturalnym zakresie, bez konieczności stabilizowania protezy,
• zmniejsza się ryzyko przeciążeń w obrębie stawów skroniowo-żuchwowych,
• poprawia się kontrola nad artykulacją i precyzją mowy.

W jakim stopniu wybór protezy wpływa na długoterminowe zmiany w jamie ustnej?

Decyzja o rodzaju protezy ma znaczenie nie tylko „tu i teraz”, ale również w kontekście wieloletnich zmian w obrębie tkanek. W przypadku klasycznych protez ruchomych zanik kości postępuje stopniowo, co wymusza korekty lub wymianę uzupełnienia. Proces ten bywa niezauważalny na początku, ale z czasem prowadzi do pogorszenia dopasowania i stabilności. Protezy oparte na implantach działają inaczej, ponieważ obecność wszczepów ogranicza tempo zaniku kości poprzez jej stymulację podczas obciążeń. Dzięki temu zmiany zachodzą wolniej, a warunki w jamie ustnej pozostają bardziej stabilne.