Jakie skutki może mieć nieleczona wada zgryzu?

Wady zgryzu występują u wielu pacjentów. Według prowadzonych badań i statystyk, nieprawidłowe ustawienie względem siebie zębów w łuku zębowym o różnym nasileniu może występować nawet u ponad 60 proc. wszystkich pacjentów. Nie dla wszystkich powstała wada zgryzu jest tak bardzo uporczywa i też tylko niewielki odsetek pacjentów decyduje się na rozpoczęcie ewentualnego leczenia ortodontycznego. Tymczasem często jest to duży błąd. W naszym dzisiejszym wpisie na blogu przedstawimy Państwu, z jakimi konsekwencjami trzeba się liczyć i jakie skutki może mieć nieleczona wada zgryzu.

Przyczyny powstawania wad zgryzu

Zanim opiszemy możliwe konsekwencje nieleczonych wad zgryzu, najpierw poświęcimy trochę uwagi ich możliwym przyczynom powstania. Według naukowców w większości przypadków, powstanie u pacjenta wady zgryzu jest dziedziczne, tzn. że powstaje u osób, u których z podobnymi problemami borykali się także rodzice. Wady zgryzu mogą być jednak również nabyte i być związane z dopuszczeniem do zbyt wczesnego wypadnięcia zębów mlecznych i związanego z tym nieprawidłowego rozwinięcia się łuków zębowych lub z negatywnymi nawykami, np. ssaniem kciuka, zbyt długim karmieniem piersią czy stosowaniem później smoczka. Na powstanie wad zgryzu mogą mieć również wpływ różnego typu urazy szczęki oraz choroby w obrębie jamy ustnej.

Niezależnie od dokładnej przyczyn powstania wady zgryzu, warto jest zrobić wszystko, żeby ja wyleczyć. W tym celu niezbędne jest poddanie się leczeniu ortodontycznemu, które zazwyczaj polega na noszeniu stałego aparatu na zęby.

Rodzaje konsekwencji związanych z nieleczeniem wady zgryzu

Pisząc o konsekwencjach nieleczonych wad zgryzu, nie sposób jest pominąć opisania, jaką rolę pełni zgryz u człowieka, bo z tym tez się wiąże powstawanie ewentualnych negatywnych skutków powstałych wad. Przede wszystkim, trzeba mieć świadomość, że zgryz to nie tylko same zęby, ale również mięśnie, kości, nerwy, naczynia krwionośne i tkanki miękkie. Rolą zgryzu jest też nie tylko rozdrabnianie spożywanego pokarmu i jego wstępne przygotowanie do trawienia. Zgryz pełni także inne funkcje w jamie ustnej, m.in. bierze udział w procesie artykulacji głosek.

Kształt zgryzu jest formowany przede wszystkim w okresie dojrzewania, a dokładniej w momencie, w którym zęby mleczne są zastępowane przez zęby stałe. Nieprawidłowy zgryz, w którym nie ma miejsca na prawidłowe ustawienie zębów stałych może powodować uszkodzenie za bardzo stłoczonych zębów. Inną konsekwencją może być ich szybkie ścieranie się. U dzieci zbyt mała ilość miejsca w łuku zębowych może powodować trudności w wyrastaniu zębów, i powstawanie tzw. zębów zatrzymanych.

Bardzo częstą konsekwencją nieleczonej wady zgryzu są również trudności z prawidłową higieną jamy ustnej, co sprawia, że zęby są dużo bardziej narażone na rozwój próchnicy. Dużo częściej również dochodzi do powstawania chorób dziąseł i przyzębia, a w późniejszym okresie także paradontozy. Wada zgryzu często także skutkuje szybszym ścieraniem się zębów oraz ich kruszeniem i łamaniem. W niektórych przypadkach wada zgryzu może również powodować trudności z żuciem i gryzieniem pokarmów, a w konsekwencji doprowadzić do chorób układu pokarmowego. Jako iż zgryz pełni istotną rolę w artykulacji głosek, wszelkie jego wady mogą mieć również wpływ na powstawania wad wymowy.

Ostatnią poważną konsekwencją nieleczonej wady zgryzu może być także zmiana rysów twarzy. Obniżenie wysokości zwarcia szczęki sprawia, że twarz uzyskuje bardziej starczy wygląd. Ma to oczywiście także wpływ na własną samoocenę i powstawanie kompleksów.

Jak nieprawidłowy zgryz wpływa na codzienne funkcjonowanie jamy ustnej?

Wada zgryzu nie ogranicza się wyłącznie do ustawienia zębów, lecz wpływa na sposób, w jaki cały układ żucia pracuje na co dzień. Nierównomierne rozłożenie sił podczas gryzienia sprawia, że część zębów jest przeciążona, a inne nie biorą pełnego udziału w rozdrabnianiu pokarmu. W efekcie dochodzi do zaburzenia naturalnej równowagi, co może prowadzić do stopniowego pogarszania się stanu uzębienia, nawet jeśli początkowo problem wydaje się niewielki.

Jakie skutki zdrowotne mogą pojawić się przy braku leczenia ortodontycznego?

Nieleczona wada zgryzu bardzo często prowadzi do konsekwencji, które nie są od razu kojarzone z ortodoncją, ponieważ rozwijają się stopniowo. Problemy te wynikają głównie z utrudnionej higieny oraz nieprawidłowego kontaktu między zębami.

Najczęściej obserwuje się:

zwiększoną podatność na próchnicę w miejscach trudnych do oczyszczenia,
przeciążenia prowadzące do ścierania i mikrouszkodzeń szkliwa,
nawracające stany zapalne dziąseł i tkanek przyzębia,
zaburzenia pracy stawu skroniowo-żuchwowego objawiające się dyskomfortem lub napięciem.

Z czasem problemy te mogą się kumulować i wymagać bardziej złożonego leczenia niż sama korekta ustawienia zębów.

Dlaczego konsekwencje wady zgryzu często są bagatelizowane?

W wielu przypadkach wada zgryzu przez długi czas nie powoduje bólu ani wyraźnych objawów, dlatego jest traktowana jako problem wyłącznie estetyczny. Dopiero w późniejszym etapie pojawiają się trudności, które mają charakter funkcjonalny, takie jak pogorszenie komfortu jedzenia czy zwiększona podatność na uszkodzenia zębów. Z tego względu brak leczenia często wynika nie z braku możliwości, lecz z niedostrzegania długofalowych skutków, które rozwijają się stopniowo i początkowo pozostają niezauważalne.